Wyszukuje i opisuje kamienne krzyże ze wschodnich krańców Podkarpacia. Dzięki pasji Grzegorza Ciećki, opisanych jest już 900 obiektów

Czytaj dalej
Fot. archiwum Grzegorza Ciećki
Kamil Jaworski

Wyszukuje i opisuje kamienne krzyże ze wschodnich krańców Podkarpacia. Dzięki pasji Grzegorza Ciećki, opisanych jest już 900 obiektów

Kamil Jaworski

Grzegorz Ciećka z Horyńca-Zdroju od lat poszukuje kamiennych krzyży bruśnieńskich z terenu powiatu lubaczowskiego oraz sąsiednich rejonów. Dzięki jego pasji i zaangażowaniu powstała wyjątkowa baza wiedzy na temat kamieniarki bruśnieńskiej, a jego działania wykroczyły już poza ziemię lubaczowską.

Kamieniarski ośrodek znajdował się na terenie dawnej wsi Stare Brusno w powiecie lubaczowskim.

- Uważam, że kamieniarka bruśnieńska, krzyże i figury przydrożne i te cmentarne mają potencjał, by stać się światowym dziedzictwem na liście UNESCO. Szerzej ujęta kamieniarka bruśnieńska, to także spuścizna kamieniarzy żydowskich, którzy rzeźbili macewy na kirkuty z kamienia bruśnieńskiego. Na terenie powiatu lubaczowskiego i w jego okolicach znajdziemy unikalną "jednolitą" wielokulturowość, która utrwalona jest w kamieniu bruśnieńskim – opisuje Grzegorz Ciećka.

Na początku 2021 roku przyszedł czas na podsumowanie dotychczasowej pracy. W 2020 roku Grzegorz Ciećka po raz drugi otrzymał stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na swoje działania.

CZYTAJ TEŻ: W Jarosławiu są dwie turystyczne trasy podziemne. Czy może kiedyś powstać kolejna, która będzie udostępniona do zwiedzania?

- Do tego czasu na terenie powiatu lubaczowskiego znalazło się jeszcze 31 przydrożnych kamiennych krzyży bruśnieńskich i powiat lubaczowski ma ich obecnie 612. Tak duża ilość wiąże się z tym, że na terenie powiatu lubaczowskiego wytwarzano te rzeźby – wyjaśnia.

Jak mówi, poza powiatem lubaczowskim przydrożnych krzyży i figur jest 288. 104 w powiatach jarosławskim i przeworskim oraz 184 w województwie lubelskim. - Oczywiście to nie wszystkie, na pewno są takie, do których nie dotarłem. Liczę na to, że ci, którzy wiedzą o takich krzyżach czy figurach, podzielą się informacjami i baza inwentaryzacyjna zostanie z czasem uzupełniona – zaznacza pan Grzegorz.

Baza podsumowująca jego pracę z galeriami, mapą i opisami, znajduje się na stronie kamiennekrzyze.pl

Dlaczego kamieniarka bruśnieńska jest według pana Grzegorza tak ważna dla dziedzictwa kulturowego Podkarpacia?

- Kamieniarka bruśnieńska ma szczególne znaczenie dla tego regionu, jest charakterystycznym elementem krajobrazu wschodniej części Podkarpacia. Stanowi też coś w rodzaju reliktu kulturalno-społecznego. Dziś już nie znajdziemy takiego połączenia, jakim jest lokalna ludowa twórczość rzeźbiarska, tworząca obiekty służące upamiętnianiu ważnych wydarzeń dla mieszkańców wsi na taką skalę – podkreśla.

CZYTAJ TEŻ: To jedno z najważniejszych odkryć dla historii Rzeszowa. Archeolodzy natrafili na mury Bramy Sandomierskiej

Pasja Grzegorza Ciećki pozwala odkrywać nam wszystkim, tę powszechnie mało znaną historię wschodnich krańców Podkarpacia.

- Kamienne krzyże i figury przydrożne znajdziemy w linii około 130 kilometrów, od okolicy Dołhobyczowa po okolice Przeworska. Sztuka tak dużego rozpowszechnienia swoich rzeźb udała się właśnie kamieniarzom bruśnieńskim. Mamy tutaj coś niezwykłego, czego nie doceniamy – mówi Grzegorz Ciećka.

Kamil Jaworski

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.nowiny24.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2021 Polska Press Sp. z o.o.