Walerian Żak, pilot z Rzeszowszczyzny, który walczył w Dywizjonie 303

Czytaj dalej
Fot. ARCHIWUM PRAYWATNE
Andrzej Plęs

Walerian Żak, pilot z Rzeszowszczyzny, który walczył w Dywizjonie 303

Andrzej Plęs

Zestrzelony podczas bitwy o Anglię polski pilot RAF katapultuje się z płonącego hurricane’a, ciężko poparzony ląduje na spadochronie w okolicach Oxshott. Przypadkiem odnajduje go brytyjska pielęgniarka, transportuje do szpitala, opiekuje się pacjentem. Po wojnie zostają małżeństwem, żyją długo o szczęśliwie. Nie, to nie jest polska wersja „Angielskiego pacjenta”. To wydarzyło się naprawdę Walerianowi Żakowi. To i znacznie więcej.

Nie był jedynym pilotem RAF z Rzeszowszczyzny, który bił się o Anglię w słynnym Dywizjonie 303, a przez chwilę był nawet dowódcą tej formacji. Nie był jedynym, którego powojenny obrót spraw w Polsce pozbawił możliwości powrotu do ojczyzny. Życiorys majora Waleriana Żaka to gotowy materiał do filmu. Wojennego, sensacyjnego, dramatu, melodramatu, przygodowego.

Film wojenny

Urodził się jeszcze za cesarza Franza Josepha w galicyjskiej Bóbrce Kańczuckiej, w ubogiej chłopskiej rodzinie. Rodzice mieli dość jasności w głowach, by wybrać dla potomka drogę życia. Wybór był niewielki: uboga przyszłość na spłachetku ziemi, albo wykształcenie. Posłali Waleriana do szkół. Podstawówka, gimnazjum, liceum w Jarosławiu, matura - potwierdziły, że chłopak do wyższych niż małorolna przyszłość rzeczy jest stworzony. Wówczas jeszcze nawet on sam nie przypuszczał, że tak wysokich, jak niebo. Po maturze wyjazd do stolicy, wybrał przyszłość w wojsku, bo II Rzeczpospolita bardzo potrzebowała i ceniła żołnierza, a Walerian potrzebował przyszłości. Zaczął od Szkoły Podchorążych Piechoty, by skończyć w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Wtedy jeszcze nie miał pojęcia, że jego koledzy z dęblińskiej szkoły - Zdzisław Henneberg, Witold Paszkiewicz, Wacław Łapkowski czy Antoni Głowacki, będą też jego kolegami w osławionym Dywizjonie 303.

W dalszej części przeczytasz:

  • jak porucznik Żak trafił do Dywizjonu 303
  • jakie mial dokonania
  • w jakich dramatycznych okolicznościach poznał swoją przyszłą żonę
  • dlaczego zdecydował się nie wracać do kraju
Pozostało jeszcze 81% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 3,69 zł dziennie.

    już od
    3,69
    /dzień
Andrzej Plęs

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2025 Polska Press Sp. z o.o.

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji z niniejszej strony internetowej, w tym ze znajdujących się na niej publikacji, przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody Polska Press Sp. z o.o. w Warszawie jest niedozwolone. Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są tutaj.