Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Paweł Stachnik

Tułaczka wawelskich skarbów. Uratowane dzięki poświęceniu pracowników

Wypakowywanie arrasów w styczniu 1961 roku Fot. Archiwum Wypakowywanie arrasów w styczniu 1961 roku
Paweł Stachnik

Luty 1959. Do Polski po wojennej tułaczce wracają zabytki. Z Wawelu ewakuowano je we wrześniu 1939 r. Za granica spędziły prawie 20 lat. Ich rewindykacja z Kanady nie była łatwa.

Gdy w końcu sierpnia 1939 r. jasne stało się, że wojna z Niemcami to kwestia dni, na zamku wawelskim rozpoczęto przygotowania do ewakuacji zbiorów. Sprawą zajęli się kustosz zbiorów wawelskich dr Stanisław Świerz-Zaleski i kierownik renowacji zamku prof. Adolf Szyszko-Bohusz.

31 sierpnia cenne eksponaty zostały spakowane do skrzyń i rulonów i odpowiednio zabezpieczone. Do ewakuacji przygotowano w ten sposób m.in. Szczerbiec, insygnia królewskie, zbiór arrasów i gobelinów, buławy hetmańskie, zbroje husarskie, chorągwie i cenne wyroby złotnicze.

Wprawdzie eksponaty zostały spakowane i przygotowane do wywiezienia, ale gdy rozpoczęły się działania wojenne dyrekcja zamku nie miała żadnych instrukcji z Warszawy, dokąd ewakuować narodowe skarby. Wobec braku reakcji stolicy na Wawelu zawiązała się grupa, która miała zająć się ekspedycją.

Galarem i furmanką

Stworzyli ją Stanisław Świerz--Zaleski, Adolf Szyszko-Bohusz, kierownik administracji Wawelu dr Stanisław Taszakowski, architekt Józef Krzywda-Polkowski oraz konserwator wojewódzki Bogdan Treter.

Przedsięwzięcie nie było łatwe, bo wojewoda krakowski odmówił udostępnienia środków transportu, podobnie uczyniło wojsko. Wagony była skłonna podstawić dyrekcja kolei, ale w lesie na 15 kilometrze za Krakowem… Zaczęto więc we własnym zakresie poszukiwać jakiegoś transportu i udało się znaleźć zacumowany w przystani w Podgórzu… galar wiślany, którym przewożono węgiel.

W dalszej części artykułu dowiesz się:

  • W jaki sposób zdołano ewakuować wawelskie zbiory
  • Jak nakłaniano władze kanadyjskie do wydania skarbów
  • Kiedy wróciła druga część polskich zbiorów
Pozostało jeszcze 86% treści.

Aby przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Trwa loteria mieszkaniowa Nowin!

    Wykup abonament dostępu do treści elektronicznych i weź udział w losowaniu fantastycznych nagród: mieszkania oraz gotówki!

    już od
    29,00
    /4 szanse
  • Płatność za artykuł

    Aby przeczytać ten artykuł, wyślij SMS o treści N24 na numer 7155 (1,23 zł z VAT) i aktywuj otrzymany kod.

    1,23 z VAT
Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące zgody, w tym jej wycofania, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności oraz w swoim profilu.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Paweł Stachnik

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.nowiny24.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.