NZ, EWG, BETA, MB

Szczątki wielu sławnych postaci spoczywają na Podkarpaciu

Leopold Lis - Kula spoczywa na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie Fot. B.Frydrych Leopold Lis - Kula spoczywa na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie
NZ, EWG, BETA, MB

Miejscem szczególnym na „mapie pamięci” na Podkarpaciu jest kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sieniawie. W jego krypcie ułożone są dwadzieścia dwie trumny ze szczątkami Czartoryskich, jednego z najwybitniejszych rodów arystokratycznych w Polsce.

W Przemyślu, każdego roku na Wszystkich Świętych, setki zniczy palą się przy grobowcu bł. ks. Jana Balickiego. Mogiła znajduje się w centralnym miejscu Cmentarza Głównego przy ul. Słowackiego, tuż obok kaplicy cmentarnej. Także w ciągu roku, przy tym grobowcu można spotkać modlących się ludzi. Relikwie bł. ks. Balickiego znajdują się w przemyskiej archikatedrze. Kapłan urodził w 1869 roku w Staromieściu, obecnie w granicach Rzeszowa. Był m.in. wykładowcą i rektorem

Leopold Lis - Kula spoczywa na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie
N.Ziętal Grób bł. ks. J. Balickiego na Cmentarzu Głównym w Przemyślu

Wyższego Seminarium Duchownego w Przemyślu. Przez wiele lat posługiwał chorym, jako kapelan szpitala, prowadził zakład dla upadłych dziewcząt. Był powszechnie szanowanym kapłanem. Zmarł w 1948 r. po ciężkiej chorobie. Otwartą trumnę z jego zwłokami umieszczono na katafalku w kościele. O jego woskowe ręce wielu pocierało różańce, obrazki i książeczki. Już wtedy ks. Jana Balickiego uważano w Przemyślu za świętego. W 2002 r. został beatyfikowany przez Jana Pawła II.

Legendarna mogiła gen. Jarosława Dąbrowskiego

W innej części tego cmentarza znajduje się grobowiec Mariana Strońskiego, najwybitniejszy malarza przemyskiego. Nauki pobierał m.in. u Jacka Malczewskiego i Leona Wyczółkowskiego. Zostawił po sobie spory dorobek. W Przemyślu każdego roku przyznawana jest nagroda artystyczna jego imienia.

Na Cmentarzu Głównym znajduje się słynna mogiła ze szczątkami trzynastu Orląt Przemyskich, poległych w walkach z Ukraińcami o Przemyśl w 1918 r. W osobnym grobie spoczywają szczątki Ireny Benszówny. Ona również walczyła w oddziałach Orląt Przemyskich. Spoczywa w innym miejscu, gdyż w tym okresie mężczyzn i kobiety chowano osobno. Benszówna była młodą sanitariuszką, a później żołnierzem. Zginęła w ataku na pozycje wroga.

Na Cmentarzu Zasańskim znajduje się grób Ryszarda Siwca. Przemyślanina, opozycjonisty, który w 1968 r. dokonał samospalenia w czasie ogólnokrajowych dożynek na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie w obecności szefów partii komunistycznych, dyplomatów i 100 tysięcy widzów. Był to jego protest przeciwko inwazji na Czechosłowację.

Legendą obrosła informacja o tym, że na Cmentarzu Głównym w Przemyślu znajduje się grób gen. Jarosława Dąbrowskiego. Polskiego działacza niepodległościowego, generała i naczelnego dowódcy wojsk Komuny Paryskiej (1871). Takie informacje pojawiły się w przemyskiej prasie międzywojennej, szczątki generała miała do Przemyśla sprowadzić jego żona Pelagia Dąbrowska. Niestety, dzisiaj miejsce tej mogiły nie jest znane.

Mogiła ojca polskiego przemysłu naftowego

Na cmentarzu parafialnym w Zręcinie k. Krosna znajduje się grób Ignacego Łukasiewicza. Bez trudu jego nazwisko kojarzy każdy Polak. To za jego sprawą zapłonęła pierwsza lampa naftowa i jego uważa się za ojca polskiego przemysłu naftowego. W połowie XIX w. w Bóbrce pod Krosnem założył, z dwoma wspólnikami, pierwszą na świecie spółkę naftową, która zaczęła wydobywać i eksploatować ropę naftową, a kilka lat potem, w Ulaszowicach k. Jasła, pierwszą na ziemiach polskich destylarnię ropy naftowej. Miał wzruszający pogrzeb, żegnały go tłumy. Śmierć zaskoczyła rodzinę, dlatego początkowo pochowano w grobowcu zaprzyjaźnionej rodziny Klobassów. Dopiero później żona poleciła zbudowanie nagrobka na cmentarzu parafialnym w Zręcinie. Łukasiewicz spoczywa w kamiennym grobowcu, blisko kościoła, którego był współfundatorem.

Na Cmentarzu Centralnym w Sanoku jest mogiła Zdzisława Beksińskiego. Należał do najwybitniejszych współczesnych polskich malarzy. Jego obrazy pokazywane były w prestiżowych galeriach na całym świecie. Urodził się w Sanoku i tu wrócił po studiach. W 1977 r. po tym, jak władze miasta zdecydowały o rozbiórce domu Beksińskich, wyprowadził się z rodziną do Warszawy. W 2003 r. został zamordowany w swoim mieszkaniu na Mokotowie. W testamencie spadkobiercą swojego dorobku artystycznego uczynił sanockie muzeum, dziś jest tam poświęcona mu galeria.

Leopold Lis - Kula spoczywa na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie
Tomasz Jefimow Krypta grobowa pod kaplicą Oświęcimów w Krośnie

Legenda o uczuciu Anny i Stanisława Oświęcimów narodziła się niemal natychmiast po wybudowaniu kaplicy, w której Stanisław umieścił epitafium ze słowami „na znak wiekuistej miłości, którą i sama śmierć nie przerwała”. Snuto domysły, iż przyrodnie rodzeństwo zakochało się w sobie tak mocno, że uczucia nie powstrzymały łączące ich więzy krwi. Zgodę na małżeństwo Stanisław postanowił wybłagać osobiście u papieża w Rzymie. Ponoć dyspensę dostał, ale szczęśliwego finału nie było. Anna zmarła nie doczekawszy powrotu brata. On do budowy poświęconej jej kaplicy w kościele franciszkańskim sprowadził najznakomitszych włoskich artystów. Znawcy uważają ją za jedno z najpiękniejszych dzieł wczesnego baroku, nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Stanisław przeżył Annę o 10 lat. Kazał się pochować obok niej w krypcie pod kaplicą. Trumny ustawiono na postumencie , są tam do dziś.

Grobowce rodziny Ligęzów u Bernardynów

Na cmentarzu Pobitno, po prawej stronie bocznej alei znajduje się grobowiec Leopolda Lisa-Kuli. Legionisty, naczelnego komendanta Polskiej Organizacji Wojskowej na Ukrainie i Białorusi, rannego w czasie bitwy o Torczyn, zmarłego 7 marca 1919 roku. Lis-Kula pośmiertnie mianowany został pułkownikiem i odznaczony krzyżem Orderu Virtuti Militari.

Leopold Lis - Kula spoczywa na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie
B.Frydrych Leopold Lis - Kula spoczywa na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie

Nagrobek ma formę sarkofagu z czerwonego piaskowca. Ustawiony jest na betonowym postumencie. Na froncie znajduje się nazwisko i lata życia: 1896 - 1919, a powyżej wyryty jest krzyż. Z kolei z boku pomnika napis jest bogatszy: „Pułkownik W.P. Żołnierz I Bryg. Legionów, Kawaler Krzyża Virtuti Militari Bohater z pod Krzywopłotów, Łow-czówka (1914), Żernik, Kukli, Kamieniuchy (1915), Podhacia, Polskiej Góry (1916), Machnowa, Porycka, Uchnowa (1919) i Torczyna, gdzie na polu chwały ojczyźnie w ofierze młode życie składa”.

Mikołaj Spytek Ligęza herbu Półkozic (1562 - 1637), dawny właściciel Rzeszowa i okolicznych wsi miał życzenie, by pochować go pod progiem kościoła Bernardynów w Rzeszowie. Ojcowie Bernardyni zwracają uwagę na znajdujące się w bazylice pomniki grobowe członków rodu Ligęzów, pochodzące sprzed 1637 r., które tworzą mauzoleum rodowe. „Te, naturalnej wielkości rzeźby przedstawiają osiem najwybitniejszych postaci rodu. Figury zostały wykonane z alabastru i wkomponowane w północną i południową ścianę prezbiterium. Każda postać jest zwrócona w kierunku ołtarza. Siedem z nich ubranych jest w stroje rycerskie, a postać biskupa - w strój pontyfikalny (…).
Na Starym Cmentarzu w Rzeszowie znajduje się grób zmarłego w 1836 r. Józefa Łukasiewicza, ojca słynnego Ignacego. Józef Łukasiewicz był żołnierzem insurekcji kościuszkowskiej. Z rąk Tadeusza Kościuszki otrzymał szablę insurekcyjną, czczoną później w rodzinie jak relikwię. Na cmentarzu Pobitno pochowany jest też Edward Janusz (1850-1914) Cesarsko - Królewski Nadworny Fotograf, fotograficzny kronikarz Rzeszowa. Zakład Janusza mieścił się przy ówczesnej ulicy Sandomierskiej 18, obecnie ulicy Grunwaldzkiej.

Trumna gen. Władysława Sikorskiego

W kościele parafialnym św. Mateusza w Mielcu pochowany jest Mikołaj Mielecki. Jeden z wielkich rodu właścicieli Mielca. Urodził się ok. 1540 r. Zmarł w 1585 r. Jego żoną była Elżbieta Radziwiłłówna. Był hetmanem wielkim koronnym w latach 1579-1580, wojewodą podolskim w latach 1569-1585, starostą sandomierskim, nowokorczyńskim, grodeckim, chmielnickim i dolińskim, kasztelanem wojnickim. Młodość spędził na podróżach po Europie. Brał udział w kampaniach wojennych wojsk cesarskich. Między innymi w oblężeniu Sienny w 1555 r. Udzielał się na dworze królewskim. Miał tak bujne życie, że pisał o nim Jan Kochanowski.

Mało kto wie, że na cmentarzu w Tuszowie Narodowym w kaplicy znajduje się trumna gen. Sikorskiego. Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych i premiera rządu na uchodźstwie podczas II wojny światowej. Ciała w niej nie ma, ale jest to trumna, która trafiła do Tuszowa po ekshumacji ciała generała w 1993 r. Zaplombowana została przewieziona z Newark w Anglii w celu zbadania zwłok. Generała pochowano w nowej na Wawelu w 2008 r.

Tutaj się czyta. Bez reklam.

Tak jak w kiosku. Kupując prenumeratę cyfrową, możesz czytać codzienne wydanie Nowin.

Co zyskujesz:

  • dostęp do wszystkich treści Nowin
  • codzienne e-wydanie Nowin
  • artykuły, reportaże, wywiady i multimedia
  • co tydzień nowy numer Ekstra Magazynu
NZ, EWG, BETA, MB

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.nowiny24.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.