Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Nietypowe losy dzieci znanych komunistów

Czytaj dalej
Fot. Archiwum Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi
Krystyna Naszkowska

Nietypowe losy dzieci znanych komunistów

Krystyna Naszkowska

Rozmowa. Prezentujemy fragmenty wywiadu Krystyny Naszkowskiej z Aleksandrą Jasińska-Kanią, córką Bolesława Bieruta.

Dlaczego Aleksandra Jasińska, a nie Aleksandra Bierut?

Kiedy się urodziłam, moi rodzice używali pseudonimów, a nie swoich prawdziwych nazwisk. To było w Moskwie, w czerwcu 1932 r. Ojciec miał pseudonim Iwaniuk, a matka Małgorzata Fornalska miała w dokumentach nazwisko Jasińska. Zostałam więc zarejestrowana jako Jasińska. Po wojnie ojciec załatwił mi metrykę na nazwisko Jasińska-Bierutówna. Ale sam mówił, że będę się czuła swobodniej, jeśli nie będę używała jego nazwiska. I rzeczywiście tak było. W szkole podstawowej, do której poszłam w Lublinie w 1944 roku, nikt specjalnie nie zwracał na mnie uwagi. Traktowano mnie całkiem normalnie, jak wszystkie inne dzieci. Natomiast kiedy rok później przeniosłam się do Warszawy, w szkole rozniosło się już, że jestem córką Bieruta. I tu zaczęto na mnie patrzeć jak na jakąś osobliwość (...).

Dobra znajomość rosyjskiego skąd się wzięła?

To właściwie był na równi z polskim język, jakim mówiłam w pierwszych latach życia, kiedy byłam w Rosji. Mój pierwszy dom, jaki pamiętam, to był pokój w hotelu Lux przy ul. Gorkiego w Moskwie. Tam mieszkałam od urodzenia do 1937 roku z babcią. Z luksusem niewiele miał wspólnego.

A rodzice?

Ojciec wyjechał do Polski, kiedy miałam trzy miesiące, matka - kiedy miałam półtora roku. (...)

Zostawili dziecko, bo partia była ważniejsza?

Zawsze trochę irytuje mnie takie stawianie sprawy. Przecież teraz ludzie idą do pracy, a często wyjeżdżają też za granicę i nikogo to nie bulwersuje. A wtedy dla moich rodziców partia to była nie tylko praca, to było ich powołanie, ich misja życiowa.

Można to zrozumieć, wytłumaczyć?

Tak, ja to rozumiem. I nigdy nie miałam poczucia, że zostałam porzucona, że byłam niekochana. Przeciwnie, zawsze czułam się kochana, babcia mnie bardzo kochała, i zawsze mi mówiła, że rodzice mnie bardzo kochają. I ja to czułam. (...)

Z czego żyłyście?

Do 1937 roku babcia dostawała zasiłek z MOPR-u. Z tego opłacała nasze mieszkanie i kupowała żywność. I nagle jej ten zasiłek cofnięto po aresztowaniach wujków i ciotki. Nie miałyśmy z czego żyć. Babcia próbowała zarabiać praniem czy zabieraniem innych dzieci na spacery. O tym, że brakuje nam pieniędzy, dowiedziałam się bardzo wcześnie. Zawsze tak babcia mi tłumaczyła, kiedy chciałam zjeść loda albo ciastko. Jednak aż do czasu wojny nie wiedziałam, co to jest głód. (...) W 2003 roku znalazłam w archiwum MOPR-u w Moskwie podanie babci, w którym pisze, że ma już siedemdziesiąt lat i jest prawie ślepa, a musi utrzymywać pozostawione pod jej opieką dziecko swojej córki, Janiny Jasińskiej, uwięzionej w Polsce. W końcu przywrócono nam zasiłek. Co więcej, w MOPR zaproponowano jej, by mnie umieściła w międzynarodowym domu dziecka, Interdomie, w Iwanowo, trzysta pięćdziesiąt kilometrów od Moskwy. Babcia uznała, że będę tam miała lepsze warunki życia i wyżywienia, więc mnie tam zawiozła. Cieszyła się, że mnie w takie dobre warunki oddaje. To było latem 1939 roku.

Co to znaczyło dla dziecka?

Oczywiście, wstrząs wielki. (...)

Co to za historia z ojcem, który nielegalnie przyjechał do Moskwy, by się z wami spotkać?

Po napaści Niemiec na Polskę ojciec wyruszył na wschód i znalazł się na terenach zajętych przez Armię Czerwoną. Pracował dla potrzeb kolei w Czerwonym Chutorze pod Kijowem, został tam kierownikiem hotelu robotniczego. Jednak nie wolno mu było opuścić budowy i nie mógł kupić biletu do Moskwy. Zdecydował się wykorzystać kilkudniowe zwolnienie lekarskie i przyjechać do Moskwy, żeby nas odszukać. I w grudniu 1939 roku przybył do Moskwy bez zezwolenia. Opowiadał nam, jak musiał ukrywać się przed konduktorami, spędzając część podróży między wagonami i jak straszliwie zmarzł. Gdy już znalazł się w Moskwie, to oczywiście poszedł do hotelu Lux i spytał o mnie oraz babcię. W recepcji mu powiedziano, że ani Fornalska, ani Jasińska w hotelu nie mieszkają i nic o ich miejscu pobytu nie wiadomo. W końcu trafił do biura MOPR-u i tam dopiero dowiedział się o rozmiarach „czystki” wśród komunistów polskich w Moskwie. (...)

Cykl powstaje we współpracy z krakowskim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej. Autorzy są historykami, pracownikami IPN.

Tutaj się czyta. Bez reklam.

Tak jak w kiosku. Kupując prenumeratę cyfrową, możesz czytać codzienne wydanie Nowin.

Co zyskujesz:

  • dostęp do wszystkich treści Nowin
  • codzienne e-wydanie Nowin
  • artykuły, reportaże, wywiady i multimedia
  • co tydzień nowy numer Ekstra Magazynu
Krystyna Naszkowska

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.nowiny24.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.