III powstanie śląskie: Wojna domowa czy polsko-niemiecka?

Czytaj dalej
Fot. Muzeum Czynu Powstańczego Góra św. Anny
Krzysztof Ogiolda

III powstanie śląskie: Wojna domowa czy polsko-niemiecka?

Krzysztof Ogiolda

Rozmowa z prof. Ryszardem Kaczmarkiem, historykiem, autorem wydanej ostatnio książki „Powstania śląskie 1919-1920-1921. Nieznana wojna polsko-niemiecka”.

Swojej najnowszej książce o powstaniach nadał pan profesor podtytuł: Nieznana wojna polsko-niemiecka. Dlaczego nieznana? O powstaniach słyszało każde polskie dziecko. I dlaczego wojna polsko-niemiecka?

Zgadzam się, że każde polskie dziecko wie o powstaniach. Powstania śląskie w naszej edukacji historycznej pojawiają się już w szkole podstawowej. Ale o wojnie polsko-niemieckiej z lat 1919-1921 nigdzie się nie dowiemy. Książka jest próbą udowodnienia, że zaistniał konflikt, który ja uważam za wojnę. Choć odbywał się on bez oficjalnej deklaracji o przystąpieniu do wojny, to zaangażowane w nim były za przyzwoleniem rządów siły zbrojne obydwu państw. To zresztą nie był wyjątek. Wszystkie polskie granice po 1918 roku były w ogniu. Polska prowadziła wojny z Litwą, Ukrainą, Rosją i z Czechosłowacją. Niemcy nie były więc wyjątkiem. Trzeba jednak przy tym pamiętać, że każde z trzech powstań było zupełnie inne, zaś zaangażowanie w nie państwa polskiego rosło z roku na rok. W roku 1921 było kluczowe.

Ale kto – jak ja – chodził do szkoły w PRL-u, uczył się o spontanicznym zrywie śląskiego ludu, a o pomocy państwa polskiego raczej nie usłyszał ani słowa…

Pomoc państwa spontanicznego zrywu Górnoślązaków nie wyklucza. Problem w tym, jakie znaczenie miał dla przebiegu walk. Moim zdaniem największe w 1919 roku, mniejsze w roku 1921.

Na zdjęciach z epoki powstańcy często wyglądają tak, jakby do walki poszli prosto z szychty na kopalni czy w hucie…

Te zdjęcia tak wyglądają. Ale kto poczyta dokumenty, dowie się, że większość broni, której powstańcy używali, została przemycona z Polski, a większość oficerów to oficerowie Wojska Polskiego, częściowo zresztą pochodzący z Górnego Śląska. Jeśli dodatkowo prześledzimy obieg rozkazów, nie ma wątpliwości co do zaangażowania najpierw Polski – w pierwszej dekadzie maja 1921 roku – a potem, mniej więcej od drugiej, trzeciej dekady maja także Niemiec. Oba państwa interweniowały, na ile było to możliwe. Ograniczeniem były wielkie mocarstwa, dyplomaci europejscy mieli świadomość tego, co się dzieje, chociaż robili wszystko, by nie rozwinąć konfliktu na szerszą skalę. Później – w latach 20. i 30. - oba państwa wolały się tym udziałem nie chwalić. Sam Korfanty, od 1926 roku ostro skłócony z sanacyjną władzą, twierdził, że to Ślązacy pod jego przywództwem sami wywalczyli niepodległość. W Niemczech prawica i centrum podtrzymywały mit, że freikorpslerzy to byli patrioci, którzy dla rządu w Berlinie złożonemu z socjalistów, liberałów i katolików obronili Górny Śląsk.

To, że trzy bataliony Freikorpsu przybyłe z Oberlandu odegrały olbrzymią rolę, to jest oczywiste. Zwłaszcza podczas bitwy o Górę św. Anny i już mniejszą rolę w bitwie o Kędzierzyn. Można o tym w książce szczegółowo przeczytać. Oni rzeczywiście byli z Bawarii, ale nie tylko, także z Wrocławia, Westfalii, a nawet z Wiednia. Ale jeśli przyjrzymy się walkom bliżej, to zobaczymy, że były także miejscowe bataliony Selbstschutzu. Świadczą o tym także ich nazwy: batalion „Gogolin”, batalion „Olesno”, batalion „Racibórz”.

Pozostało jeszcze 78% treści.

Aby przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Trwa loteria mieszkaniowa Nowin!

    Wykup abonament dostępu do treści elektronicznych i weź udział w losowaniu fantastycznych nagród: mieszkania oraz gotówki!

    już od
    29,00
    /4 szanse
  • Płatność za artykuł

    Aby przeczytać ten artykuł, wyślij SMS o treści N24 na numer 7155 (1,23 zł z VAT) i aktywuj otrzymany kod.

    1,23 z VAT
Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące zgody, w tym jej wycofania, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności oraz w swoim profilu.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Krzysztof Ogiolda

Komentarze

1
Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

rychlik7

Powstanie polskie na Śląsku. W XXI wieku taki sam schemat zastosowali Rosjanie na Ukrainie.

plus.nowiny24.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.