Ekstra
Magazyn
Ekstra Magazyn

Najlepsze teksty z całej Polski, w każdy piątek dla wszystkich prenumeratorów Cyfrowych. Poznaj Ekstra Magazyn

Gorlice. U drzwi dawnej synagogi kiedyś tkwił zwój z fragmentem tory. Dzisiaj jest tam piekarnia

Czytaj dalej
Fot. archiwum
Lech Klimek

Gorlice. U drzwi dawnej synagogi kiedyś tkwił zwój z fragmentem tory. Dzisiaj jest tam piekarnia

Lech Klimek

Dzisiaj przechodząc ulicą Piekarską, za nos wodzi nas zapach świeżego pieczywa. Niewielu gorliczan pamięta, że budynek obecnej piekarni był kiedyś domem modlitwy dla żydowskiej społeczności naszego miasta.

Na głowie spod jarmułki wystają krótkie kruczoczarne włosy, jakby zaplecione w długie pejsy przy uszach. Twarz za to pozbawiona jest zarostu. Kroczy ulicą Piekarską i kieruje się do dużych drzwi z pięknym półkolistym portalem wspartym na dwóch kolumnach. Prawe wsparcie portalu jest o nazwie Jakim, co znaczy „Bóg utwierdził”, a lewe o nazwie Boaz, rozumiane, jako „w Nim moc”. Wszystko na wzór kolumn w Świątyni Jerozolimskiej. Portal wewnątrz ma półkola i motywy roślinne.

Mężczyzna staje przed wierzejami (dawną dwuskrzydłową drewnianą bramą) i pociera mezuzę (zwitek pergaminu z naniesionymi dwoma fragmentami Tory, umieszczony w pojemniku wykonanym z drewna i zawieszonym na zewnętrznej prawej framudze drzwi). Jednocześnie całuje złożone trzy palce. Otwiera dwuskrzydłowe drzwi i schodzi w dół po trzech szerokich na 40 cm schodkach.

Tam w przedsionku spotyka innych Żydów wchodzących i wychodzących z sali modlitw. Z półki ogromnej biblioteki, stojącej przy ścianie po prawej stronie bierze do ręki modlitewnik. Wchodzi przez kolejne dwuskrzydłowe drzwi do sali modlitw, staje zaraz za progiem i spogląda na aron ha kodesz - szafę ołtarzową w postaci ozdobnej drewnianej skrzynki, służącą do przechowywania zwojów Tory.

W tym momencie nie ma nabożeństwa i nikt nie czyta Tory wewnątrz bimy - podwyższonego miejsca w centrum synagogi, zbudowanego w formie namiotu, altany z balustradą lub kratą i baldachimem.

Siada w jednej z ławek po prawej stronie, otwiera modlitewnik i zawodzącym głosem zaczyna modlić się żarliwie.

Jest 8 czerwca 1932 roku (czwartek). Dzisiaj musi stawić się przed wyjazdową Komisją Poborową w Gorlicach, należącą do Powiatowej Komendy Uzupełnień w Jaśle. Nie wie, do jakiej kategorii poborowych zostanie zaliczony.

Po modlitwie idzie do budynku magistratu, gdzie na pierwszym piętrze w dużej sali odbywają się czynności tej wojskowej komisji.

Na korytarzu i schodach stoją mężczyźni tacy jak on oraz tacy bez jarmułek i też tacy zagubieni, którzy przyjechali z okolicznych wiosek. Wszyscy członkowie komisji są w mundurach, a część ma na mundury nałożone białe kitle. Sekretarka siedzi z boku stołu, przy którym siedzą oficerowie i po kolei wypełniają dokumenty każdego z poborowych.

Czytaj więcej:

  • Kiedy dzieci nie przejawiały jakiś specjalnych zdolności, to po chederze zostawały rzemieślnikami, ulicznymi sprzedawcami, tragarzami lub po prostu wykonywały proste fizyczne czynności. 
Pozostało jeszcze 69% treści.

Aby przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Trwa loteria mieszkaniowa Nowin!

    Wykup abonament dostępu do treści elektronicznych i weź udział w losowaniu fantastycznych nagród: mieszkania oraz gotówki!

    już od
    29,00
    /4 szanse
  • Płatność za artykuł

    Aby przeczytać ten artykuł, wyślij SMS o treści N24 na numer 7155 (1,23 zł z VAT) i aktywuj otrzymany kod.

    1,23 z VAT
Aktywujesz kod bez rejestracji

Odblokowujesz dostęp jednorazowo, tylko na tej przeglądarce. Jeżeli chcesz w przyszłości wrócić do tego artykułu, skorzystaj z opcji aktywacji kodu z rejestracją - zarejestruj się.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i czytaj bez rejestracji" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

odzyskaj hasło

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zaloguj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Aby móc przetwarzać Twoje dane osobowe w postaci adresu e-mail dla celów przedstawiania informacji handlowych na temat naszych towarów lub usług za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, prosimy Cię o wyrażenie poniżej wskazanych zgód.

Pamiętaj, w każdej chwili możesz cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Cofnięcie zgody nie wpłynie jednak na zgodność z prawem przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych przed wycofaniem zgody. Szczegóły dotyczące zgody, w tym jej wycofania, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności oraz w swoim profilu.

Administratorem Twoich danych osobowych jest spółka Polska Press Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 45, 02-672 Warszawa. Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych przez Polska Press oraz uprawnienia użytkowników Serwisu Polskatimes z tym związane zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez nas w szczególności w celu wykonania umowy (usługa świadczona drogą elektroniczną), w celach marketingowych w zakresie udzielonych zgód, jak też w innych celach marketingowych na podstawie naszego uzasadnionego interesu. Podanie przez Ciebie danych osobowych jest dobrowolne. Przysługuje Ci prawo do żądania od nas dostępu do swoich danych osobowych, prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych a także prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania przez nas Twoich danych osobowych. Więcej na temat Twoich uprawnień oraz celów przetwarzania danych przeczytasz w naszej Polityce Prywatności.

* Jeżeli klikniesz „Zaznacz wszystkie poniższe zgody” automatycznie zaznaczasz wszystkie zgody. Możesz też zaznaczyć lub odznaczyć każdą ze zgód z osobna.

** Zgoda wymagana.

Klikając w przycisk "Aktywuj kod i zarejestruj się" potwierdzam, że zapoznałem/am się z treścią informacji o zamówieniu oraz, nadto że żądam rozpoczęcia dostarczenia treści cyfrowych przed upływem terminu do odstąpienia od umowy w związku z czym utracę prawo do odstąpienia od umowy i wiem, że usługa jest odpłatna.

Lech Klimek

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.nowiny24.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.